• bałkańska kawa
    Bałkany,  kawa,  Serbia

    Bałkańska kawa, serbska kawa – jak ja jej potrzebuję!

    Bałkańska kawa jest wszędzie. W przeciętnej serbskiej knajpce filiżanka kosztuje złotówkę, góra półtorej. W każdym sklepie ze sprzętem agd kupisz dżezwę do jej parzenia. Popularne są także „prżonice”, czyli palarnie kawy. U nas rzecz właściwie niespotykana. W Nowym Pazarze napotkałem ich całkiem sporo. Kawa to przede wszystkim zapach Zapach we wnętrzu jest boski. Wystarczy chwilkę postać w środku, by aromat wywołał kofeinowe zauroczenie. Jaki rodzaj kawy pan wybiera? Mocno, średnio czy słabo upaloną? Obsługa ma wagę w ręku. Prosiłem o sto gram każdego rodzaju kawy. Panowie na oko zaczerpywali do miseczek ziarenka i ani razu się nie walnęli. Kawa trafiała do potężnego młynka, który z terkotem wypluwał bardzo mocno zmielony proszek. Jeszcze tylko przesypanie do estetycznych torebek i można w domowym zaciszu parzyć napój. Taka zwykła kawa w Serbii, nie taka espresso z automatu, występuje pod kilkoma nazwami:…

  • Stjepan Stevo Filipović
    Bałkany,  Serbia

    Stjepan Stevo Filipović – partyzancka ikona Jugosławii

      Stjepan Stevo Filipović – jego egzekucja, jak egzekucja – nie była ani pierwsza, ani ostatnia. Za sprawą Slobodanki Vasić trafiła do mediów.   Trzy tysiące ludzi, w tym liczna grupa dzieci, zebrała się 22 maja 1942 w Valjevie, by obejrzeć śmierć komunistycznego partyzanta Stjepana Filipovića. Właściwie to na miejsce egzekucji przywieźli ich Niemcy. Jugosławia znajdowała się pod ich okupacją. Przeciwko okupantowi walczyła partyzantka komunistyczna i monarchistyczna (Czetnicy). Obie grupy się nienawidziły i nawzajem zdradzały.   Filipović, z pochodzenia Chorwat, wpadł w ręce hitlerowców po zasadzce zorganizowanej przez Czetników. Powieszenie Filipovica miało być nauką i przestrogą dla krnąbrnej, serbskiej ludności. Wyszło inaczej.   Stojąc na szubienicy, Filipović zdążył jeszcze krzyknąć: „Dole Hitler, dole fаšizаm, živeo Sovjetski Sаvez!”   Potem podniósł ręce w górę i w tym momencie jego nogi znalazły się w powietrzu. Dwa…