• Konflikt na Bałkanach
    Bałkany

    Konflikt na Bałkanach? Tym razem w internecie

    Konflikt na Bałkanach. Znowu. Od trzech dni na IMDb trwa wojna między Serbami i Chorwatami. Powód? Serbski kandydat do Oskara „Dara z Jasenovca”. Film opowiada o losach serbskiej dziewczynki. Dara wraz z matką i dwójką braci trafia do obozu w Jasenovcu. Wkrótce jej mama i starszy brat giną, a Dara musi dorosnąć w ekspresowym tempie i walczyć o przeżycie swoje i młodszego brata. Obóz założyli podczas II wojny światowej chorwaccy ustasze, którzy współpracowali z hitlerowskimi Niemcami. O filmie pisałem już kilka wpisów wcześniej. Konflikt na Bałkanach – zaczęło się od USA Burza wokół filmu zaczęła się po tym, jak amerykański magazyn „Variety” opublikował ostrą krytykę tego filmu. Autor tekstu, Jay Weissberg, określił dzieło jako „nieskrywaną serbska propagandę”. Krytyk zarzucił filmowi, że jest zbyt ewidentnie zaprojektowany jako antychorwacki i antykatolicki. Dodatkowo „Dara z Jasenovca” skupia się na nadmiernej…

  • fez i ahmedija
    Bałkany,  Bośnia

    Fez i ahmedija – nakrycia głowy w Bośni

    Na pewno widzieliście już fez. Chodziliście pewnie po uliczkach Mostaru między straganami z tym całym chińskim badziewiem. Ja też chodziłem i dalej lubię to robić. Na jednym z nich, dwieście pełni księżyca temu, kupiłem sobie kiczowate nakrycie głowy nazywane fezem.   Esesmani z fezem   Mało ludzi zdaje sobie sprawę, że w królewskich oddziałach czetników Dragoljuba Mihailovića, pseudonim Dražo, walczyła spora grupa muzułmańskich żołnierzy. Wojacy pochodzili ze wschodniej Hercegowiny i północnej Bośni. W skład ich umundurowania, jako nakrycie głowy, wchodził fez. Podobnie jak w niemieckich oddziałach 13 Górskiej Dywizji Waffen SS „Handschar”…   Fez – nie tylko turecki   Obecnie kojarzy się jednoznacznie z tureckim sposobem ubierania się, jednak czapka ta była znana już w czasach bizantyjskich, noszono ją na całym Lewancie, a szczególną sławę zdobyła w marokańskim Fezie, gdzie była…

  • prespa macedonia
    Bałkany,  Macedonia

    Prespa zanika. Co można zrobić?

       Jezioro Prespa (Prespansko jezero) należy do najstarszych na świecie. Wykształciło się pięć milionów lat temu. Przez jego wody przebiegają granice trzech państw: Macedonii Północnej, Grecji i Albanii. Leży między masywami Galičica i Baba. Dziesięć kilometrów od niego, ale 150 metrów niżej leży największe macedońskie jezioro – Ochrydzkie. Jedź dalej, za Prespą jest piękna wieś Maloviste.    Oficjalnie Prespa ma 273 kilometry kwadratowe powierzchni. Myślę, że te dane trzeba będzie zweryfikować.   Prespa w 2008 roku    Już w 2008 roku „Politika” (LINK) informowała, że w Macedonii zrobił się medialno-polityczny hałas, bo poziom wody opadł o dwa (!!!) centymetry. Dlaczego woda obniżyła poziom? Nie było to do końca wiadome. Część obserwatorów uważała, że przyczyną jest system poboru wody do greckich i macedońskich sadów jabłkowych. Inni uważali, że po poziom wody zaczął opadać po trzęsieniu…

  • serbia ceny paliwa
    Bałkany,  ceny paliwa

    Serbia ceny paliwa 2020 – sprawdź przed wyjazdem.

        Serbia ceny paliwa w 2020 roku, jakie są? Kończy się zima, koronawirus szaleje, nie wiadomo co to będzie ze światem i naszymi wakacyjnymi wyjazdami. Ale powolutku można je planować i robić montaż finansowy. Przejazd przez Serbię autostradami z północy na południe w kierunku na Grecję, Bułgarię, czy Albanię to 500 km. Czasami więc trzeba będzie gdzieś zatankować. Na górnym zdjęciu podaję lutowe ceny w sieci EuroPetrol na stacji w Paliću, północna Serbia, blisko granicy z Węgrami.       A to już ceny w Zemunie, części Belgradu. Różnice są niewielkie. W całym kraju nie ma znaczących dysproporcji w cenach paliwa.   Przyjmuję, że 1 dinar serbski to 0,037 złotego, tak więc ceny paliw  w Serbii w lutym 2020 wyglądają następująco:   – diesel – 5,92 zł – benzyna 95 – 5,55 zł – LPG (TNG) – 3,03   Serbia ceny…

  • Bałkany,  Bośnia

    Bośnia waluta. Dlaczego jest tak dziwnie?

      Bośnia i jej dziwna waluta. Gdy skończyła się wojna domowa, a był to rok pański 1995, w kraju panował ciągle chaos monetarny. Kraj podzielono na trzy autonomie: Republikę Serbską ze stolicą w Banialuce, Federację ze stolicą w Sarajewie i Dystrykt Brčko. W Hercegowinie używano chorwackiej kuny, w Republice Serbskiej dinarów, w Federacji próbował się przebić dinar bośniacki, ale mieszkańców Bośni i Hercegowiny jednoczyła niemiecka marka. W związku z tym to ona stała się podstawą nowej waluty. 21 stycznia 1998 roku świat ujrzała marka konwertybilna.   Po wprowadzeniu euro Kurs marki związany był z marką niemiecką po kursie sztywnym 1:1. Po wprowadzeniu euro sztywny kurs marki transferowej do euro wynosi 1 EUR = 1,95583 KM. Obecnie można przyjąć, że jedna marka to 2,20 złotego. Marka ma też swoje grosze. Z pewnością każdy wie, jak się to nazywało w RFN-ie? Tak,…

  • bałkany mapa autostrad
    Bałkany,  mapa

    Bałkany mapa autostrad. Gdzie ich jeszcze nie ma?

    Bałkany mapa autostrad – jak wygląda? Narysowałem mapkę tych tras na Półwyspie Bałkańskim. Pominąłem Grecję. Dodatkowo zaznaczyłem autostrady węgierskie i drogi na Słowacji i w Czechach, którymi podążam na południe Europy. Ogólne wnioski na początku roku 2020 Dojazd na Dalmację z Polski jest najwygodniejszy, chociaż nie jest tani, autostrady są praktycznie na całej trasie. Chorwacja jest dobrze skomunikowana z Polską. Osobiście nie jeżdżę w tamtym kierunku cały czas po autostradzie, bo na Węgrzech robię sobie skrót z Gyor na Szombathely (momentami ekspresówka, trzeba mieć winietkę!) – aby dojechać autostradami do Dubrownika, trzeba zatoczyć koło – są liczne dziury w sieci autostrad, najbardziej brakuje mi właśnie ich na terenie Bośni, chociaż powoli drogowcy idą od południa (granica w Caplinji (HR/BiH) i są już w okolicy Pocitelja. – brakuje przedłużenia węgierskiej autostrady M6 z Budapesztu na Pecs i dalej, już…

  • Bałkany ceny autostrad
    Bałkany

    Bałkany ceny autostrad 2020. Gdzie najdrożej?

        Bałkany ceny autostrad – temat pojawia się w katarskiej stacji Aljazeera. Firma ta podała informację o aktualnych cenach przejazdu po bałkańskich autostradach. Z pewnością najtaniej jeździ się po Serbii, bo tam za przejechanie 10 kilometrów płaci się 0,33 euro. Druga jest Republika Serbska (BiH) – 0,48 euro za 10 kilometrów. Podobne są ceny w Chorwacji i Federacji Bośni – 0,64 o 0,6 euro. Kończąc ten spis – najdroższa jest Macedonia – 0,75 euro za 10 km. Co do Macedonii (Link do opłat na wszystkich trasach Północnej Macedonii LINK): – Trasa Kumanovo – Miladinovtsi – około 22 km – kosztuje 1,5 euro/ Poza tym: – Kosowo – przejazd autostradami jest na razie bezpłatny. – Słowenia – obowiązuje system winiet niezależny od przejechanych kilometrów (a poza tym…

  • Stjepo Filipović
    Bałkany,  Chorwacja,  Jugosławia,  Serbia

    Stjepo Filipović wygryziony. Perška na topie

      Stjepo Filipović przewraca się w grobie, podczas gdy w Belgradzie zamarzło piekło.   Komisja do spraw nazewnictwa zmieniła nazwę jednej z ulic. Do tej pory trzystumetrowa, ślepa droga w dzielnicy Savski Venac poprzednio nosiła nazwę Stjepana Filipovića. Teraz na tabliczkach jednej z odnóg będzie widnieć inne nazwisko – Emila Perški. Dla wyjaśnienia: to tak jakby w Warszawie w ramach dekomunizacji przemianowano ulicę partyzanta Armii Ludowej na innego bojownika z czasów II wojny światowej – tym razem członka Ukraińskiej Powstańczej Armii.   Stjepo Filipović   Stjepo Filipović to ikona jugosłowiańskiej partyzantki. Do niewoli dostał się prawdopodobnie po zasadzce zorganizowanej przez królewskich czetników i niemieckich okupantów. Hitlerowcy powiesili go publicznie w Valjevie w zachodniej Serbii. Po wojnie oczywiście zaczął rozrastać się jego mit, przede wszystkim za sprawą zdjęcia opublikowanego w 1944 roku w belgradzkiej „Polityce”. Mali Schengen, afera…

  • kavazović
    Bałkany,  Bośnia,  islam,  Sarajewo

    Kavazović. Bośniacy mają nowego reisu-l-ulema

      Na czele bośniackiej Wspólnoty Islamskiej stoi Wielki Mufti – a dokładniej – reisu-l-ulema. Urząd ten pojawił się pierwszy raz w 1881 roku, kiedy to Austro-Węgry od kilku lat okupowały już Bośnię. Ustanowienie takiej instytucji było na rękę Austriakom – pozwalało to na zerwanie więzi łączących miejscowych muzułmanów z dawną stolicą – Stambułem.  Bośnia wojna domowa – ciągle trwa identyfikacja ofiar Dwunastego października Wspólnota Islamska wybrała nowego muftiego. Na siedmioletnią kadencję wybrano Huseina efendiję Kavazovića. Otrzymał on 291 głosów, jego kontrkandydat – Muamer efendija Zukorlić – 82 głosy. (LINK)   Kavazović. Druga kadencja   To już druga kadencja Kavazovića jako głowy bośniackich muzułmanów. Dostojnik urodził się w 1964 roku pod Gradačem. W 1983 roku ukończył medresę Gazi Husrev-bega w Sarajewie, studiował też w Kairze na uniwersytecie Al-Azhar.…

  • Mali Schengen
    Bałkany,  mali Schengen,  polityka,  Serbia

    Mali Schengen, afera Krušik i szpiedzy z Rosji

    Co tam panie na Bałkanach? –  powstaje „Mali Schengen”. – Bałkany muszą stworzyć swój własny model układu Schengen – pięć miesięcy temu taką myśl rzucił Edi Rama, prezydent Albanii, podczas sarajewskiego zjazdu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. We wrześniu w Nowym Jorku prezydent Serbii Aleksandar Vučić poparł pomysł utworzenia „małego Shengen”. Serbski przywódca pod tym pojęciem rozumie nie tylko swobodę przekraczania granic, ale też nieco więcej.  Coś co bardziej przypomina dawną Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w której nie było jeszcze ujednolicania przepisów, a jedynie swoboda obrotu handlowego towarów i usług. Nowa Jugosławia – Nie chodzi tu o żadną Nową Jugosławię, tylko o lepsze warunki dla naszych obywateli. Żeby mogli łatwiej podróżować, lepiej żyli i mieli normalność, a nie tylko konflikty i nienawiść – tłumaczył prezydent Serbii Aleksandar Vučić. Niedawno doszło do spotkania dwójki wymienionych…