• Omčo
    Bośnia

    Omčo. Maestro bośniackiego Youtube’a. Ile zarabia?

    Kto jest najpopularniejszym Youtuberem w Bośni? Pierwsze miejsce pod względem liczby obserwujących i wyświetleń przypadło ostatnio Omerovi Nadarevićowi z Bihaća. Jego kanał Omčo (Omco) ma dwa miliony subskrybentów. Jest to dla mnie wzruszająca informacja, ponieważ pisałem o Omerze w mojej książce „Bośnia. Muzyka, kuchnia i dobrzy ludzie”. Moją uwagę zwrócił filmik, w którym bohater, podróżujący starym golfikiem, dzięki automobilowi przeżywa wybuch bomby atomowej i atak kosmitów. Nadarević na swoim kanale pokazuje prześmiewcze filmiki związane z codziennym życiem w Bośni. Głównym elementem scenografii jego filmików jest wspomniany przeze mnie wcześniej golf II – najpopularniejsze bałkańskie auto, produkowane zresztą przez lata pod Sarajewem. Do gry aktorskiej Omčo zaprzągł swoją rodzinę. Głównie synka, który podobnie jak tata chwali się swoją otyłością i spektakularnie z nią walczy. Szacun dla mamy – również i ona pokazała swoje…

  • fez i ahmedija
    Bałkany,  Bośnia

    Fez i ahmedija – nakrycia głowy w Bośni

    Na pewno widzieliście już fez. Chodziliście pewnie po uliczkach Mostaru między straganami z tym całym chińskim badziewiem. Ja też chodziłem i dalej lubię to robić. Na jednym z nich, dwieście pełni księżyca temu, kupiłem sobie kiczowate nakrycie głowy nazywane fezem.   Esesmani z fezem   Mało ludzi zdaje sobie sprawę, że w królewskich oddziałach czetników Dragoljuba Mihailovića, pseudonim Dražo, walczyła spora grupa muzułmańskich żołnierzy. Wojacy pochodzili ze wschodniej Hercegowiny i północnej Bośni. W skład ich umundurowania, jako nakrycie głowy, wchodził fez. Podobnie jak w niemieckich oddziałach 13 Górskiej Dywizji Waffen SS „Handschar”…   Fez – nie tylko turecki   Obecnie kojarzy się jednoznacznie z tureckim sposobem ubierania się, jednak czapka ta była znana już w czasach bizantyjskich, noszono ją na całym Lewancie, a szczególną sławę zdobyła w marokańskim Fezie, gdzie była…

  • Bałkany,  Bośnia

    Bośnia waluta. Dlaczego jest tak dziwnie?

      Bośnia i jej dziwna waluta. Gdy skończyła się wojna domowa, a był to rok pański 1995, w kraju panował ciągle chaos monetarny. Kraj podzielono na trzy autonomie: Republikę Serbską ze stolicą w Banialuce, Federację ze stolicą w Sarajewie i Dystrykt Brčko. W Hercegowinie używano chorwackiej kuny, w Republice Serbskiej dinarów, w Federacji próbował się przebić dinar bośniacki, ale mieszkańców Bośni i Hercegowiny jednoczyła niemiecka marka. W związku z tym to ona stała się podstawą nowej waluty. 21 stycznia 1998 roku świat ujrzała marka konwertybilna.   Po wprowadzeniu euro Kurs marki związany był z marką niemiecką po kursie sztywnym 1:1. Po wprowadzeniu euro sztywny kurs marki transferowej do euro wynosi 1 EUR = 1,95583 KM. Obecnie można przyjąć, że jedna marka to 2,20 złotego. Marka ma też swoje grosze. Z pewnością każdy wie, jak się to nazywało w RFN-ie? Tak,…

  • kavazović
    Bałkany,  Bośnia,  islam,  Sarajewo

    Kavazović. Bośniacy mają nowego reisu-l-ulema

      Na czele bośniackiej Wspólnoty Islamskiej stoi Wielki Mufti – a dokładniej – reisu-l-ulema. Urząd ten pojawił się pierwszy raz w 1881 roku, kiedy to Austro-Węgry od kilku lat okupowały już Bośnię. Ustanowienie takiej instytucji było na rękę Austriakom – pozwalało to na zerwanie więzi łączących miejscowych muzułmanów z dawną stolicą – Stambułem.  Bośnia wojna domowa – ciągle trwa identyfikacja ofiar Dwunastego października Wspólnota Islamska wybrała nowego muftiego. Na siedmioletnią kadencję wybrano Huseina efendiję Kavazovića. Otrzymał on 291 głosów, jego kontrkandydat – Muamer efendija Zukorlić – 82 głosy. (LINK)   Kavazović. Druga kadencja   To już druga kadencja Kavazovića jako głowy bośniackich muzułmanów. Dostojnik urodził się w 1964 roku pod Gradačem. W 1983 roku ukończył medresę Gazi Husrev-bega w Sarajewie, studiował też w Kairze na uniwersytecie Al-Azhar.…

  • Bośnia wojna domowa
    Bałkany,  Bośnia

    Bośnia wojna domowa – ciągle trwa identyfikacja ofiar

    Bośnia wojna domowa prawdopodobnie ciągle trwa… Almir Nuhanović, Šefik Nuhanović, Hasan Nuhanović, Selver Piknjač, Fahrija Hrnjić, Ahmed Lokvančić, Salko Beganović, Zahira Karavdić, Hamdo Hasanović, Mirsad Veljković, Emir Bašić i Sejfo Kadrić. Dwunastu mieszkańców Hadžići po 27 latach od śmierci w końcu doczekało się godnego pochówku. Ręce związane kablami Dženaza – ceremonia złożenia zwłok – odbyła się 15 listopada we wsi Donji Hadžići. Uroczystość prowadził Husein efendija Smajić – od pięciu lat zastępca głównego Reis-ul-ulem’a Bośni. Ciała odnaleziono w czerwcu tego roku. Leżały w masowym grobie między osadami Golo Brdo i Lokvice – to na wschód od starej drogi łączącej Sarajewo z Mostarem. Zaraz za tymi miejscowościami wznosi się masyw Igmana. Kawałek dalej, po przecięciu masywu, znajdują się zrujnowane resztki skoczni olimpijskich. Ofiary w chwili śmierci miały…

  • Bałkany,  Bośnia,  zbrodnie wojenne

    Golubović zginął tylko dlatego, że był Serbem

           „Wiesz kto to jest Petar Golubović? To młody człowiek z Konjica. Właśnie skończył 32 lata. Wzorowy obywatel, stomatolog. Duma ojca Đure i matki Vlaste, słynnych profesorów konjickiego gimnazjum. A największą dumą Petara jest brat Pavle. Dwa lata młodszy, świeżo upieczony prawnik i referent w miejscowym sądzie”. Golubović nie istniał Tak zaczyna się artykuł Dragana Bursaća, opublikowany w 2017 roku na łamach portalu internetowego telewizji Al-Jazeera. Za ten tekst autor otrzymał prestiżową nagrodę „European Press Prize 2018“.Artykuł opowiada o rzadko poruszanym temacie – morderstwach dokonywanych na Serbach podczas wojny w Bośni w latach 90-tych.Tak naprawdę Petar nie został stomatologiem, a jego brat prawnikiem. Rodzice nie mieli okazji poczuć dumy z synów. Cała czwórka została zamordowana w pierwszych tygodniach konfliktu, a mordercami byli bośniaccy funkcjonariusze miejscowej policji. Nocny napad Rodzina zginęła, bo…

  • Stan wód na Bałkanach
    Bałkany,  Bośnia

    Stan wód na Bałkanach – jest coraz gorzej

    Stan wód na Bałkanach budzi niepokój coraz większej liczby mieszkańców tego regionu. Jest coraz mniej opadów, obniża się więc poziom wód powierzchniowych i podziemnych. Vrelo Bosne Powyższe zdjęcie jest, można by tak obrazowo napisać – historyczne. Zrobiłem je w maju 2017 roku w Ilidžy, na skraju Sarajewa, w parku, w którym bierze swój początek rzeka Bosna.Dużo wody, prawda?Wiadomo, początek maja – to jeszcze efekt pozimowych roztopów, skały i ziemia nasiąknięte są wodą. Źródło buzuje i jak szalone tryska podziemnymi zapasami. Rzeka ma 300 kilometrów długości. Wpada potem do Sawy. Źródlisko otoczone jest parkiem, wstęp do niego jest płatny. W upalne dni panuje to miły dla ludzkości mikroklimat. Stan wód na Bałkanach – sytuacja na jesień 2019 Tymczasem przez cały październik 2019 nie spadła w Bośni ani kropla deszczu. Dramatyczną sytuację związaną ze stanem hydrologicznym…

  • tor bobslejowy sarajewo
    Bałkany,  Bośnia,  Sarajewo

    Tor bobslejowy Sarajewo – olimpiada w 2030 roku?

      Tor bobslejowy Sarajewo to jedna z większych atrakcji urbexu – miłośników opuszczonych miejsc. Zbudowany został na zboczu góry Trebević na obrzeżach Sarajewa. Był pierwszym tego typu obiektem w Jugosławii. Powstał na potrzeby olimpiady zimowej w 1984 roku. Tor bobslejowy Sarajewo – jak trafić? Odkąd ruszyła kolejka linowa na górę Trebević, dostęp do toru jest całkiem prosty. Wystarczy wysiąść z górnej stacji kolejki i zejść w stronę miasta, trzymając się lewej strony linii. Już po dwustu metrach widać początek ruin. Koryto toru jest w dobrym stanie i dlatego można nim zejść do samego końca, pokonując 1300 metrów i trzynaście zakrętów. Aby wrócić do centrum wystarczy kierować się cały czas w dół w stronę północno-wschodnią. Po lewej mija się dwa zrujnowane domy. Po kilometrze dociera się do dzielnicy Jarčedoli, skąd z tamtejszego cmentarza rozpościera się…

  • Soltane Ghalbha
    Bałkany,  Bośnia

    Soltane Ghalbha – imigranci nagrali w Bośni teledysk

    Soltane Ghalbha – Król serc – to tytuł irańskiego filmu z 1968 roku. W pewnych sferach jest to niewątpliwie obraz kultowy. Autorem głównej piosenki z filmu jest Anoushiravan Rohani, jeden z najsłynniejszych irańskich kompozytorów i autorów muzyki filmowej. Bihać to miasto w północno-zachodniej Bośni. Ponieważ leży blisko granicy, zmaga się z problemem imigrantów (LINK). Setki ludzi przyjeżdżają tutaj z Sarajewa, byleby być bliżej Chorwacji i upragnionej Austrii. Śpią w parkach, na gołej ziemi. W ramach humanitarnego projektu Sounds of Migration miejscowy zespół jazzowy, Haman Jazz Band, nagrał teledysk, w którym w rolach głównych wystąpiła para imigrantów: Akbar i Bita. Piosenka Soltane Ghalbha traktuje przede wszystkim o miłości. Tytuł można by przetłumaczyć jako „Sułtan mojego serca”. Mówi o odwiecznym problemie nieszczęśliwych kochanków. Połowa serca każe odejść, druga część każe zostać.  Dlatego serce kochanka nie może…

  • pole minowe
    Bośnia

    Pole minowe! „Zakaz wstępu” dla imigrantów po arabsku!

    Pole minowe może być z pewnością pułapką dla błądzących imigrantów. Czerwony krzyż z Trebinje i tamtejsza organizacja „Ekologia i bezpieczeństwo” rozpoczęły akcję plakatowania obrzeży pól minowych. Napisy w języku angielskim i arabskim ostrzegają przed wejściem na nierozminowane ciągle tereny. Głównie wokół wsi Ljekova między Trebinje a przejściem w Ivanicy pod Dubrownikiem. Prace trwały trzy dni. – Jesteśmy świadkami narastającego ruchu migrantów i ich wjazdu na nasze terytorium. Wraz z dobrą pogodą będzie to prawdopodobne się nasilało. Dlatego w tym regionie, ale także w okolicach  Petrovo Polja, Šuma, Površi, płaskowyżu Zubač, czyli regionów przygranicznych z Chorwacją, w nadchodzących dniach rozwieszamy plakaty w języku arabskim i angielskim, aby były zrozumiałe dla wszystkich osób, które nielegalnie przekraczają granicę – mówi Marica Tomović, sekretarz Czerwonego Krzyża w Trebinje. Na wspomnianych wyżej terenach przebiegała w czasie wojny domowej linia frontu…