• Serbia

    Ko to tamo peva? – zakręcony los aktora

    „Ko to tamo peva?” powstał w 1980 roku. Dzisiaj to kultowy film jugosłowiańskiej kinematografii. Zaglądamy, co słychać u jednego z mniej docenianych aktorów z tego arcydzieła. Oczywiście pamiętacie małego Cyganka z filmu „Ko to tamo peva?”. Tak, tego w za długim płaszczu, za dużym kapeluszu i z drumlą w ustach. Jeżeli chcecie go poznać, musicie wejść do jednego z belgradzkich autobusów. Ko to tamo peva? Fabuła Jest 5 kwietnia 1941 roku gdzieś w Serbii. Grupa przypadkowych ludzi jedzie autobusem do Belgradu. Pojazd należy do cwanego Krstica i jego niezbyt pojętnego syna. Autobusem jedzie m.in. dwóch Cyganów, weteran wojenny, pieśniarz, sympatyk nazistów. Po drodze zabierają księdza i nowożeńców jadących nad morze. W trasie spotykają ich drobne przygody: zaorana droga, rozwalony most, pana i nazistowski nalot. Film pokazuje rozwarstwienie serbskiego społeczeństwa i nastroje w przeddzień wojny. Dzieło kręcono 26 dni na stepie…

  • hymn romów djelem djelem
    Cyganie,  muzyka

    Hymn Romów Djelem djelem – co właściwie oznacza?

    Hymn Romów „Djelem, djelem” związany jest z dniem ósmego kwietnia. Wtedy obchodzi się Światowy Dzień Romów. Dlaczego akurat w ten? W Londynie w 1971 roku w ten dzień rozpoczął się pierwszy Światowy Kongres Romów, który trwał do 12 kwietnia. Na tym też kongresie wybrano romski hymn. Została nim piosenka „Djelem, djelem”. Melodia jest tradycyjna, cygańska, pochodzi gdzieś z trasy w środkowej Europie. Ostateczną wersję melodii stworzył słynny cygański piosenkarz, Šaban Bajramović. Tekst napisał Žarko Jovanović. Oparł się przede wszystkim na tragicznych przeżyciach Romów w czasie II Wojny Światowej. Hymn Romów Djelem, djelem – tekst Djelem, djelem – oznacza Idę, idę Tekst piosenki: (za Radio Sarajevo) Idem, idem na daleki put I upoznajem sretne Rome O Romi odakle ste, Sa šatorom pokraj sretnih puteva? O Romi, O narode romski…

  • emir kusturica
    Bałkany,  Jugosławia,  Serbia

    Emir Kusturica – wiem skąd się wziął! Ko to tamo peva?

    Emir Kusturica nie był pierwszym twórcą jugosłowiańskich filmów drogi. Za takiego należy uważać Slobodana Sijana. Nie chodzi mi tutaj o miejsce urodzin, ale przede wszystkim o źródło jego twórczości. Chociaż miejsce narodzin też oczywiście ma w hego przypadku duże znaczenie.Niedawno obejrzałem jugosłowiański film „Ko to tamo peva?” z 1980 roku w reżyserii Slobodana Sijana (Filmweb). To typowy, tragikomiczny film drogi. Akcja dzieje się w Serbii podczas II wojny. Do Belgradu jedzie autobus, którego właścicielem jest niejaki Krstic. Podczas przejazdu serbskimi polnymi drogami zbiera mieszaninę społeczeństwa. Każdy z pasażerów jest oczywiście oryginałem. Każdy jest trochę świrem. W filmie pojawia się superancka muzyka w wykonaniu dwójki Cyganów. Dlatego warto też przyjrzeć się muzycznej stronie dzieła. W miarę rozwoju akcji, przecierałem oczy ze zdumienia. Toż ten film jest archetypem dla przyszłych filmów…

  • Čači Vorba
    folk,  Uncategorized

    Čači Vorba – koncert w skansenie w Osieku

      Čači Vorba („czaczi worba”) to istniejący od 2006 roku zespół wyróżniony „Folkowym Fonogramem Roku” oraz brytyjskim tytułem „Songlines' Top of the World Album”. Čači Vorba pochodzi z Lublina i specjalizuje się w mieszance muzyki cygańskiej, karpackiej oraz bałkańskiej. Na majówkę wybrałem się do pobliskiego Osieka pod Wyrzyskiem. W tamtejszym skansenie miał się odbyć koncert Caci Vorba. Zespół zrobił na mnie pozytywne wrażenie. Warsztatowo doskonali, głos wokalistki szczery, otoczenie koncertu do bani – widzowie przypadkowi i mało zorientowani w temacie. Ale tak to już jest na chałturach. Dlatego lepiej chodzić na zamknięte i płatne koncerty.  „Szczera mowa” – to jest przede wszystkim tłumaczenie nazwy zespołu z cygańskiego. Dużo tu oczywiście Mołdawii, Rumunii, Ukrainy. Zespół nagrał trzy albumy studyjne i są to Szczera Mowa – 2008, Tajno Biav – Secret Marriage – 2011 oraz Šatrika – 2015…